Historia schronisk górskich w Tatrach polskich sięga połowy XIX w. W 1836 roku wybudowano pierwsze schronisko w górach nad Morskim Okiem, które spłonęło w 1865 roku i zostało odbudowane w 1874. Pozostałe schroniska w Tatrach powstawały pod koniec XIX i na początku XX wieku.

Rozwój turystyki

Pojawienie się schronisk w okolicach Zakopanego było spowodowane rozwojem turystyki tatrzańskiej. Pierwszą zanotowaną górską wycieczką była przejażdżka Beata Łaska z Kościeleckich ze spiskiego Kieżmarku do Doliny Kieżmarskiej. Natomiast pierwsze wejścia na szczyty datuje się na XVII wiek.

Za ojca turystyki po Tatrach uważa się Stanisława Staszica, który wędrował w latach 1803 – 1805. Pierwsi turyści w Tatrach odwiedzali głównie Dolinę Kościeliską i Morskie Oko. Szlaki turystyczne oraz schroniska są wynikiem działalności powstałego w 1873 roku Węgierskiego Towarzystwa Karpackiego oraz Towarzystwa Tatrzańskiego powstałego niewiele później.

Większość schronisk górskich rozpoczynała swoją historię jako szałasy pasterskie lub schrony narciarskie adoptowane przez taterników. Rosnąca popularność turystyki wymogła przebudowę tych schronów na większe i bardziej komfortowe. Z czasem w najbardziej popularnych miejscach rozpoczęto budowę obiektów całorocznych. Dało to początek schroniskom, które znamy dziś.

Wiele z nich płonęło i to niejednokrotnie, a na ich miejsce powstawały nowe. Nawet dziś z uwagi wykorzystanie drewna do ich budowy zagrożenie pożarowe jest spore. Każde ze schronisk górskich ma swoją własną historię, tworzoną dzięki zaangażowaniu ludzi, którzy kochali te góry.

Ideą przewodnią tworzenia schronisk było zapewnienie miejsca do spania i posiłku ludziom, którzy przemierzali górskie szlaki i często nie mieli możliwości dotarcia do Zakopanego. Służyły one również jako baza wypadowa do wędrówek w wysokie szczyty Tatr, kiedy trwały one od świtu do nocy.

Niestety idea ta obecnie jest wypaczana, wraz ze wzrostem popularności turystyki górskiej, większość schronisk jest zajęta przez spędzających tam urlopy turystów. Bywa, że noclegi, w okresie wakacji, trzeba rezerwować z wyprzedzeniem kilkumiesięcznym. Dla turystów schodzących z gór wieczorami pozostaje spanie na podłodze na karimacie.